Ik hoef je niet te vertellen dat je kind niet te lang achter een scherm moet zitten. Maar zorgen dat dat lukt is nog niet eenvoudig. Met deze 5 stappen krijg jij meer grip op de schermtijd gewoontes en voorkom je dat je kind weer langer heeft gekeken dan de bedoeling was.
Bewaar schermtijd voor de momenten dat het echt niet anders kan. Is je partner niet thuis en heb je een online meeting waarin je echt niet gestoord kan worden? Dan is het even nodig. Net als bij een erg ziek kind dat zich heel naar voelt. Geef je er dan maar aan over en zet gewoon wat filmpjes aan. Dit zijn uitzonderingen en dan is het soms niet anders.
Op de lange termijn is het zinvoller om in te zetten op zelfstandig spelen. Je zou niet afhankelijk moeten zijn van schermtijd om iets gedaan te krijgen. Door dit structureel te doen leert je kind niet hoe hij zichzelf moet vermaken. Op de website staan verschillende artikelen die je kunnen helpen met het zelfstandig spelen. Ook heb ik een masterclass gegeven over spelen waarin veel informatie is besproken. En mocht je 1 op 1 begeleiding prettig vinden, ook dat is mogelijk! Ik help je graag met het stimuleren van zelfstandig spel, zodat je niet meer afhankelijk bent van een scherm.
Hieronder de 5 stappen!
Stap 1: Planning
Op welk moment van de dag kies je voor schermtijd? Liever niet direct na het wakker worden, direct voor het spelen (lees hier waarom) en binnen 2-3 uur voor het slapen.
Wat is dan wél een goed moment voor schermtijd? Bijvoorbeeld na de lunch, dan zit je qua tijd nog ruim voor het naar bed gaan. Maar kijk vooral naar de momenten waarop jij denkt: ik moet nu echt mijn handen vrij en kan niet gestoord worden. Ik hoor regelmatig dat ouders voor tv kiezen tijdens het koken.
Probeer eerst uit of het lukt om zelf te spelen en zet het filmpje pas aan als het echt niet gaat. Wellicht niet ideaal maar zonder te oefenen wordt het ook nooit beter! En wat laat je je kind dan kijken? Zie mijn tv beoordelingen voor geschikte programma’s.
Stap 2: Communicatie en grenzen
Spreek met je kind af wanneer en hoe lang hij kijkt. Kies samen wat hij gaat kijken en hoeveel afleveringen. Zet bij spelletjes of een tablet of smartphone een timer aan. En het belangrijkst: houd deze afgesproken grenzen ook aan! Ook al zeurt je kind of is hij emotioneel, je hebt wat afgesproken en daar houd je je aan.
Hoe vaker je toegeeft (‘nog 1 aflevering dan’) hoe moeilijker het zal zijn om een regel aan te houden. Je kind zal dan telkens zeuren om meer omdat het eerder ook gelukt is. In deze cirkel wil je niet terechtkomen!
Stap 3: Kies voor tv in plaats van tablet of smartphone/spelcomputer
Laat je kind liever op de tv kijken dan op een device dat ze zelf kunnen bedienen zoals een tablet of smartphone. Houd de afstandsbediening in jouw beheer en zet instellingen voor automatisch afspelen in Netflix en andere apps uit.
Door te kiezen voor tv houd je interactieve schermtijd zoals gamen beperkt. Ook is het duidelijk voor je kind dat het klaar is als hij ziet dat er na die ene aflevering niet weer een volgende komt.
Stap 4: Gebruik schermtijd niet als beloning of afleiding
Laat het niet van het gedrag afhangen of je kind wel of geen schermtijd krijgt. Zo geef jij onbewust aan dat schermtijd dus iets leuks of bijzonders is en dat het de moeite waard is om je te gedragen om dat te ‘verdienen’. Het kan dan een fixatie worden en dan kan je kind bepaalde dingen gaan doen, puur om schermtijd te krijgen.
Zet het ook niet in als afleiding bij heftige emoties. Er is dan tijdelijke afleiding maar je kind leert hiervan niet omgaan met emoties. Zie het artikel Schermtijd als kalmeringsstrategie voor uitleg.
Stap 5: Houd het neutraal
Maak schermtijd niet een bijzonder of belangrijk ding. Houd je aan de geplande momenten maar laat je kind zelf erom komen vragen. Mocht hij heerlijk geconcentreerd aan het spelen zijn onderbreek dit dan niet omdat het schermtijd is. Spelen is een stuk zinvoller!
Probeer hierin ook je eigen kijk op schermgebruik te veranderen. Kinderen gaan de rest van hun leven nog meer dan genoeg gebruik maken van digitale media. Geen noodzaak om daar nu al mee bezig te zijn. Uitstellen tot een leeftijd waarop de hersens voldoende ontwikkeld zijn om hier verstandig mee om te gaan is een beter idee.
